سيد احمد على خسروى
272
راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )
در استطلاق بطن نه روده به آن ذرب يا خلفه يا اختلاف مىگويند و اسباب اينها يا سوء مزاجات سازج معده است و يا مادّى است اگر اين امراض ثلثه سازح شدند علاج آنها بعد از مشخص شدن مزاج آنها بتغيير كيفية حاصله در معدة است بادوية و يا باغذية بضميمه قوابض افيونى يعنى حبهاى ترياكدار و اگر مادّى شدند اين امراض ثلثه علاج آنها پس از دفع مادّة باستعمال قوابض است برحسب سوء مزاج حاصل در آن معدة چنانچه مىآيد ذكر آنها مفصّلا و امّا اسهالى كه از رودة باشد به آن رخيز و سجح ؟ ؟ ؟ مىگويند و اگر با خون يا چرك و يا خراطه شد ذو سنطارياى معوى مىگويند چنانچه در امراض امعاء بيان خواهد شد با اسباب و علامات و معالجات آنها و شيخ الاطباء ابو على سينا مىفرمايند در اين سجح و زخير اگر مرارى باشند يعنى از مرّة الصفراء باشند و از ده هفته تجاوز نمايند و معالجه نشوند بجراحت مىافتند و اگر از مادّه بورقى باشند تا يك ماه در عدم معالجه بجراحت خواهند رسيد و اگر از مادّه سوداوى شدند اين زحير و سجح با علامات دالّة بر آن سوداء در مدت چهل روز با عدم معالجه بجراحت خواهد كشيد و اگر در اثر اين سجح و زحير امعاء رودة زخم شود و معالجه نگردد و سوراخ شود آن رودة مىكشد مگر بعضى اوقات كه صاحب اين رودة سوراخ شده قوىّ باشد و از موادّ داخل رودة كمكم داخل فضاء بطن شده و مثل استسقاء شكم بزرگ خواهد شد و مآلش مرگ است و اين زحير و سجح اگر دموى شد و دفعة خون ريزى نمود و دردى نداشت يعنى مانند زحير و سجح پيچش نداشت در موقع كار كردن